Praca przez agencje pracy tymczasowej – prawa i obowiązki pracownika

Pracujesz w jednej firmie, ale umowę podpisujesz z inną? W przypadku pracy tymczasowej właśnie tak wygląda podział ról. Formalnym pracodawcą jest agencja pracy tymczasowej, natomiast codzienne zadania wykonujesz w firmie, do której zostałeś skierowany.

Nie oznacza to jednak, że jako pracownik tymczasowy masz mniej praw. Przepisy określają zarówno zasady zatrudnienia i naliczania urlopu, jak i obowiązki agencji oraz firmy, w której faktycznie wykonujesz pracę. Warto je znać jeszcze przed podpisaniem umowy.

Spis treści

• Jak działa praca przez agencję tymczasową?
• Jakie prawa przysługują pracownikowi tymczasowemu?
• Ile może trwać zatrudnienie u jednego pracodawcy użytkownika?
• Jaki jest okres wypowiedzenia umowy o pracę tymczasową?
• Jakie obowiązki ma pracownik zatrudniony przez agencję?
• Gdzie zgłosić naruszenie praw pracownika tymczasowego?

Jak działa praca przez agencję tymczasową?

W tym modelu uczestniczą trzy strony: pracownik tymczasowy, agencja pracy tymczasowej oraz firma, w której wykonywana jest praca. W przepisach ta ostatnia określana jest jako pracodawca użytkownik.

Agencja zatrudnia pracownika, zawiera z nim umowę oraz zajmuje się związaną z zatrudnieniem obsługą kadrowo-płacową. Odpowiada m.in. za naliczanie i wypłatę wynagrodzenia.

Firma, do której pracownik zostaje skierowany, organizuje natomiast jego codzienną pracę, wyznacza zadania i kontroluje ich wykonanie. Odpowiada również za część obowiązków związanych z BHP oraz prowadzi ewidencję czasu pracy.

O tym, jak taki podział wygląda z perspektywy obu stron, pisaliśmy szerzej w artykule o korzyściach pracy tymczasowej dla pracowników i pracodawców.

Jakie prawa przysługują pracownikowi tymczasowemu?

Pracownik tymczasowy zatrudniony na podstawie umowy o pracę korzysta z praw wynikających zarówno z ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, jak i – w zakresie, którego ustawa nie reguluje inaczej – z pozostałych przepisów prawa pracy.

Jedną z najważniejszych zasad jest równe traktowanie. Pracownik tymczasowy nie może mieć gorszych warunków pracy i zatrudnienia niż osoby zatrudnione przez daną firmę na takim samym lub podobnym stanowisku.

Do jego uprawnień należą również m.in.:

• prawo do wynagrodzenia określonego w umowie;
• urlop wypoczynkowy w wymiarze 2 dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników;
• bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania pracy;
• możliwość korzystania z urządzeń socjalnych firmy na zasadach przewidzianych dla jej pracowników;
• dostęp do informacji o wolnych stanowiskach, na których firma zamierza zatrudnić pracowników;
• świadectwo pracy po zakończeniu zatrudnienia, zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Wymiar urlopu w pracy tymczasowej nie zależy od ogólnego stażu pracy. Oznacza to, że nie stosuje się tutaj standardowego podziału na 20 lub 26 dni urlopu rocznie. Ustawa przewiduje odrębny sposób jego naliczania – po 2 dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji.

Szczególne przepisy dotyczą również pracownic tymczasowych w ciąży. W określonych ustawą przypadkach umowa na czas określony może zostać przedłużona do dnia porodu. Zastosowanie tej ochrony zależy jednak m.in. od łącznego okresu skierowania do pracy tymczasowej, dlatego nie można przyjąć, że każda umowa pracownicy tymczasowej w ciąży zostanie automatycznie przedłużona.

Ile może trwać zatrudnienie u jednego pracodawcy użytkownika?

Co do zasady jedna osoba może wykonywać pracę tymczasową na rzecz tej samej firmy przez maksymalnie 18 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy. Limit dotyczy również sytuacji, w której pracownik był w tym czasie kierowany do tej samej firmy przez różne agencje.

Wyjątek dotyczy zastępstwa za nieobecnego pracownika. W takim przypadku praca tymczasowa na rzecz jednego pracodawcy użytkownika może być wykonywana przez okres do 36 miesięcy.

Po wykorzystaniu 36-miesięcznego okresu zastępstwa ponowne skierowanie tej samej osoby do pracy tymczasowej u tego samego pracodawcy użytkownika może nastąpić po kolejnych 36 miesiącach.

Jaki jest okres wypowiedzenia umowy o pracę tymczasową?

Umowa o pracę tymczasową jest zawierana na czas określony. Strony mogą przewidzieć w niej możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy za wypowiedzeniem.

Jeśli taki zapis znalazł się w umowie, okres wypowiedzenia wynosi:

• 3 dni, gdy umowę zawarto na okres nieprzekraczający 2 tygodni;
• 1 tydzień, gdy została zawarta na okres dłuższy niż 2 tygodnie.

Z takiej możliwości może skorzystać zarówno agencja, jak i pracownik. Nie należy więc automatycznie stosować tutaj okresów wypowiedzenia właściwych dla standardowych umów na czas określony – ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych przewiduje w tym zakresie odrębne zasady.

Jakie obowiązki ma pracownik zatrudniony przez agencję?

Praca za pośrednictwem agencji zmienia sposób organizacji zatrudnienia, ale nie zwalnia pracownika z podstawowych obowiązków związanych z wykonywaniem pracy.

Pracownik powinien przede wszystkim:

• wykonywać powierzone zadania zgodnie z ustalonym zakresem obowiązków i poleceniami dotyczącymi pracy;
• przestrzegać obowiązującego czasu pracy i zasad organizacyjnych;
• stosować się do przepisów oraz zasad BHP;
• dbać o powierzone narzędzia, sprzęt i inne mienie;
• odpowiednio zgłaszać nieobecności i przekazywać wymagane dokumenty;
• przestrzegać obowiązujących zasad dotyczących ochrony informacji i danych.

W praktyce część spraw pracownik załatwia z agencją jako swoim formalnym pracodawcą, a część bezpośrednio w miejscu wykonywania pracy. Dlatego już na początku warto wiedzieć, do kogo zwracać się w sprawach dotyczących wynagrodzenia, urlopu, grafiku, nieobecności czy warunków wykonywania obowiązków.

Gdzie zgłosić naruszenie praw pracownika tymczasowego?

Jeżeli pojawiają się wątpliwości dotyczące wynagrodzenia, umowy lub innych spraw związanych z zatrudnieniem, w pierwszej kolejności można skontaktować się z agencją, która jest formalnym pracodawcą.

Jeśli problem dotyczy organizacji pracy lub warunków panujących w miejscu jej wykonywania, znaczenie ma również to, za jakie obowiązki odpowiada firma korzystająca z pracy pracownika tymczasowego. Podział odpowiedzialności między nią a agencją wynika z przepisów oraz ustaleń dokonanych przed skierowaniem pracownika do pracy.

W przypadku podejrzenia naruszenia przepisów prawa pracy pracownik może również zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy. Inspekcja kontroluje przestrzeganie prawa pracy, w tym przepisów dotyczących pracy tymczasowej.

Warto pamiętać, że zatrudnienie przez agencję nie oznacza rezygnacji z praw pracowniczych. Zmienia się przede wszystkim podział obowiązków pomiędzy podmiotem, który zatrudnia pracownika, a firmą, w której na co dzień wykonuje on swoje zadania.

Zobacz też:

Jakie cechy są najważniejsze u pracowników tymczasowych?

Pośrednictwo pracy: Jak agencje pracy tymczasowej mogą zwiększyć efektywność rekrutacji?

Jak elastyczne formy zatrudnienia pomagają zarządzać sezonowością w produkcji i logistyce?